Nowinki ze Szwecji

 Aktualne2008: 12, 11, 10, 09, 07-08, 06, 05, 04, 03, 02, 01.20072006

Styczeń 2008

W latach 2001-2006 szwedzki rząd wydał 100 mln koron na rekompensaty dla rybaków, którzy zezłomują swoje statki. Celem było zmniejszenie floty, zwłaszcza trawlerów, łowiącej dorsza na Bałtyku. Rybacy nie politycy i swój rozum mają. Stare statki i owszem złomowali, dotacje brali i przeznaczali je na... zakup nowych statków, efektywniej wymiatających dorsze w Bałtyku. Szwedzki minister rolnictwa Eskil Erlandsson, odpowiedzialny również za rybołówstwo, wyciągnął wnioski z tej nauczki. Zamierza on podjąć radykalne kroki - znacznie zwiększyć dotacje.

„Nie wiem”, czyli „Jag vet inte” - to najczęściej używane zdanie w języku szwedzkim, zarówno w mowie jak i piśmie. Taki werdykt wydał, na łamach „Gazety językowej” Lars Melin, docent języków nordyckich i autor wielu książek lingwistycznych. Ocena nie jest oczywiście ściśle naukowa i bazuje w dużej mierze na propozycjach nadsyłanych przez czytelników pisma. Na wszelki wypadek drugie miejsce Lars Melin przyznał zdaniu „Det har jag aldrig sagt” - „Nigdy tego nie powiedziałem”.

Swoisty rekord rentowności pobiła linia autobusowa nr 155 między osiedlami Torpa a Hamneda w szwedzkiej Smolandii. Komunalny autobus kursuje tam od ponad czterech lat, co kosztuje podatników 60 tys. koron rocznie. Całkowita ilość pasażerów w ciągu wszystkich tych lat? - Jeden. Jest to zapewne rekord świata.

Szwedom powodzi się coraz lepiej. Oblicza się, że w latach 2005-2008 siła nabywcza gospodarstw domowych wzrośnie o 13%, przy 16 procentowym wzroście dochodu dyspozycyjnego. U podstaw leży przede wszystkim pozytywny rozwój gospodarczy i wzrost płac o 12%. Poprawy ekonomicznego standardu nie zahamowały znaczne obniżki stawek chorobowego i bezrobocia. Najwięcej - aż 21% - zyskują ci, którzy już teraz mają wysokie dochody. Najmniej - samotni po 75 roku życia, którzy zadowolić się muszą dwuprocentowym wzrostem dochodów.

Szwedzki rząd wyraził zgodę na sprzedaż sześciu myśliwców wielozadaniowych Jas 39 Gripen do Tajlandii. Interes ten budził wcześniej sporo kontrowersji gdy w w Tajlandii rządziła junta wojskowa. Jednak po rozwiązaniu się junty 22 stycznia nie ma już istotnych przeszkód do zawarcia umowy na dostawę samolotów i innego sprzętu wojskowego. Oprócz Tajlandii Gripeny kupiły Czechy, Węgry i Afryka Południowa.

Większość szwedzkich gazet odnotowała tragiczny wypadek samolotowy w Polsce. „Samolot rozbił się wracając z konferencji o bezpieczeństwie lotów” - pod takim tytułem zamieściły one informację agencji prasowych TT/Reuters na temat tragicznego wypadku w Polsce.

Szwedzcy naukowcy ostrzegają przed silnym wzrostem nadwagi u młodych mężczyzn. Doprowadzi to do znacznego wzrostu kosztów opieki zdrowotnej w przyszłości. Badając ponad 1,5 mln poborowych przez wiele lat stwierdzono, że więcej niż co 20 żołnierz ma dzisiaj nadwagę - BMI ponad 30 (Body Mass Index). Przed 30-stu laty jako otyły kwalifikowany był co setny poborowy, a tylko 1 promil miał wówczas BMI ponad 35, co jest wskazaniem do operacji. Dzisiaj jest to już 1 procent.

Strach na wróble warty milion koron!? Taka jest cena wywoławcza za nieznany wcześniej galion przedstawiający „szwedzkiego słowika” - śpiewaczkę operową Jenny Lind 1820-87. Figura zdobiła niegdyś dziób amerykańskiego klipra Nightingale, który zatonął na Atlantyku w 1893 roku. Jeszcze w 1994 figura stała na polu pod Geteborgiem, pełniąc znacznie mniej chlubną funkcję - stracha na wróble. Przez przypadek odkrył ją Karl Eric Svärdskog. Zadzwonił do niego znajomy i zapytał czy chce kupić stracha na wróble. I Karl chciał. Ustalenie pochodzenia figury zajęło mu kilka lat. Dziś wystawia on rzeźbę na sprzedaż w sławnym domu aukcyjnym Sotheby's w Nowym Jorku.

Młodzi wyborcy nie mają pojęcia na co głosują. Wykazał to prof. Sören Holmberg, wybitny politolog z Uniwersytetu w Geteborgu. Przedstawił on nowe wyniki badań dotyczących wyborów parlamentarnych w Szwecji jesienią 2006 roku. Zaledwie 1 do 3% ankietowanych w wieku 18-21 potrafiło odpowiedzieć na najprostsze pytania, np. do jakiej partii należą znani politycy, czy też... jaka partia tworzyła dotychczasowy rząd! Najlepiej orientują się w polityce ludzie starsi i emeryci. Głosują oni głównie na prawo. Dyletanci natomiast głosują na socjaldemokratów lub wcale - ujawnia prof. Holmberg.

Coraz więcej zagranicznych lekarzy podejmuje pracę w Szwecji. Aż 60% wydanych szwedzkich legitymacji lekarskich w ubiegłym roku otrzymały osoby, które swoje studia kończyły za granicą. W czołówce krajów zasilających naszą służbę zdrowia leżą Niemcy, Grecja i Dania. Polska znalazła się na 6 miejscu.

Określenie „ubogi student” niezbyt pasuje już do trzech byłych studentów z Uppsali. Właśnie sprzedali oni swoje dzieło życia - program MySQL - za jedyne 6,3 miliarda koron (2,5 miliarda zł). Allan Larsson, David Axmark i Michael Widenius w połowie lat 90-tych wymyślili system organizacji baz danych, konkurujący z IBM, Oracle i Microsoftem. W połączeniu ze skryptem PHP jest to obecnie najpopularniejsze narzędzie na świecie do publikacji dynamicznych stron www. Docenił to Sun Microsystems, który jest od teraz właścicielem MySQL.

Duńscy maklerzy dotkliwie odczuwają gwałtowny spadek cen mieszkań w Kopenhadze. W ubiegłym roku zlikwidowano tam aż 33 tzw. butiki maklerskie, a dziewięć firm w rejonie Kopenhagi było zmuszonych zwinąć interes. Po wielu latach wzrostu ceny mieszkań zaczęły spadać w końcu 2006. Od tamtej pory spadły już o 16% w Kopenhadze, a w jej najbardziej atrakcyjnych dzielnicach aż o 25%.

Duet Carola i Andreas Johnson weźmie udział w tegorocznym Festiwalu piosenki w Szwecji. Zainteresowanie festiwalem jest tutaj ogromne. Zwycięzca reprezentuje Szwecję na festiwalu Eurowizji. Carola wygrała już trzykrotnie szwedzki Festiwal piosenki, w latach 1983, 1991 i 2006. Swoją karierę zaczynała jako nastolatka i obecnie obchodzi 25-lecie pracy artystycznej. Pisaliśmy o niej przy okazji zwycięstwa w 2006 roku .

Radosnym podskokiem zakończyła się dzisiejsza sesja na sztokholmskiej giełdzie papierów wartościowych. Index OMXSPI wzrósł o 1,82% a OMXS30 aż o 2,03%. Wszystko zapewne dlatego, że prognozy wzrostu gospodarczego są raczej smutne, a inflację mamy najwyższą od 15 lat.

Znany sztokholmski kościół, Johannes kyrka, własność protestanckiej parafii o podobnej nazwie, jest wystawiony na sprzedaż. Parafii nie stać na utrzymanie budynku, którego roczny koszt wynosi 1,6 mln koron. Kościół pochodzi z 1890 roku. To po raz pierwszy w historii Szwecji budowla kościelna znalazł się na otwartym rynku nieruchomości.

Neogotycka świątynia jest dobrze znana Polakom w Szwecji. Tutejsza Polska Misja Katolicka wynajmuje kościół Św. Jana od wielu lat dla odprawiania mszy w języku polskim. Jest to jednocześnie popularne miejsce spotkań Polaków, gdzie po mszy spotyka się starych znajomych i nawiązuje nowe kontakty. Dla tutejszej Polonii Johannes kyrka to polski kościół.

Szwedzka Skanska, budująca biurowce w Warszawie podpisała już pierwsze umowy wynajmu niedokończonych jeszcze obiektów. Firma Deloitte wynajmie 14 600 m² w Atrium City przy Al. Jana Pawła II, a DnB NORD 7000 m² w Marynarska Point na Mokotowie.

Ponad 50 szwedzkich mediów, krajowych i lokalnych, zamieściło wiadomość o złapaniu w piątek wieczorem 23-letniej Polki na sztokholmskim lotnisku Arlanda, podejrzanej o „ciężki przemyt narkotyków”. jest to więc jak dotąd bez wątpienia największe wydarzenie roku z Polską w tle.

Szwedzki dziennik Dagens Nyheter ujawnił odtajnione niedawno dokumenty, z których wynika, że szwedzki lewicowy polityk Olof Palme, szef rządu w latach 1969-76 i 1982-8, współpracował w latach 50-tych z amerykańską organizacją wywiadowczą CIA. Przekazywał on CIA m.in. informacje o swoich szwedzkich kolegach, z którymi wspólnie uczestniczył w studenckiej konferencji propagandowej na cześć Stalina w Pradze w 1950 roku.

Ceny mieszkań w Szwecji nadal spadały w grudniu ubiegłego roku. W Geteborgu spadek wyniósł 7%, podczas gdy w Malmo aż 10%. Spadek cen nastąpił głównie w ostatnim kwartale. Licząc średnią całego roku ceny mieszkań wzrosły o 8%. Wygląda więc na to, że wzrostowa tendencja cen mieszkań ostatnich lat została tutaj złamana.

Konwalia jest najładniejszym kwiatkiem w Szwecji. Tak zdecydowało 19 tysięcy Szwedów, którzy oddali swoje głosy w kwiatowym konkursie miss piękności. Do zawodów stanęło 220 ślicznotek z całej Szwecji, 19 z nich przeszło do finału w grudniu 2007. Zwycięska konwalia otrzymała 13% głosów. Na drugim miejscu znalazła się lilia wodna 10,5%, a na trzecim zimoziół północny 8%, ulubiona roślinka Karola Linneusza, na którego cześć urządzono konkurs.

Mikrofilmy, minikamery i inne szpiegowskie urządzenia to przeżytek. Dzisiaj wystarczy pójść do biblioteki i wziąć sobie minipamięć usb wypakowaną tajnymi dokumentami NATO. Tak to przynajmniej funkcjonuje w Sztokholmie, gdzie w jednej z publicznych bibliotek znaleziono właśnie taki sztyfcik. Dowództwo szwedzkiej armii nie potrafi wyjaśnić wydarzenia.

Szwedzki instytut Meteorologiczny ostrzega przed nadal trwającą ślizgawicą na szwedzkich drogach w czasie najbliższego weekendu. W ostatnich dniach odnotowano wiele wypadków. Na jutro zapowiadane są kolejne opady śniegu, minusowa temperatura w całym kraju i ślisko w południowej Szwecji.

Sztokholmska giełda straciła w ubiegłym roku 6% na wartości i nadal traci. Po niepomyślnych wiadomościach z za oceanu kursy akcji spadły dzisiaj o ponad 3%. Największe spadki odnotowano w sektorze artykułów przemysłowych. Akcje niektórych przedsiębiorstw spadły o 15-16%. Sesja zakończyła się na -3,18%.

Opady śniegu przy temperaturze bliskiej zera spowodowały, że w całej południowej Szwecji jest bardzo ślisko na drogach. Setki ciężarówek stało dziś rano w miejscu na trasie E4, między Södertälje i Sztokholmem. Odnotowano wiele wypadków. Ślizgawica spowodowała spore zakłócenia w ruchu autobusowym w województwie sztokholmskim.

„God fortsättning” - pomyślnej kontynuacji, czy też dobrego dalszego ciągu - to najbardziej popularne pozdrowienie w Szwecji w poświątecznym okresie. Używa się go już w trakcie Świąt Bożego Narodzenia, jako życzenie dalszego miłego spędzania świąt. Jednak najczęściej pozdrawiamy się tak, wyrażając nadzieję, że podobnie jak początek roku radosny będzie on cały. Najstarszy odnotowany tekst z takim życzeniem pochodzi z 1833: „Jag får äran önska min farbror en god början och fortsättning af det kommande året.” - Mam zaszczyt życzyć stryjowi dobrego początku oraz kontynuacji nadeszłego roku. Czyli taka bardziej optymistyczna wersja polskiego „Miłe złego początki... ”.

Szczęśliwego Nowego Roku - Gott Nytt År!

AKTUALNE2008: 11, 10, 09, 07-08, 06, 05, 04, 03, 02, 01.2007 2006