Skandynawskie zapiski 2004 część druga.

27.06.04. Niedziela

Zupełnie nieoczekiwanie zadzwonił Jacek, mój dawny kolega z Gorlic. W latach 1978 - 1982 mieszkaliśmy w tym samym hotelu robotniczym. Teraz on jest na rencie i często wyjeżdża do dorywczych prac za granicę. Zadeklarował chęć wspólnego ze mną wyjazdu na maliny do Szwecji. Potem, być może, zabierze mnie do Szwajcarii, gdzie pracował już w ubiegłych latach i ma tam wyrobione kontakty.

01.07.04. Czwartek

Anka z Jackiem potwierdzają gotowość do wyjazdu na zbiór moroszki. Pieniądze na podróż od Jacka są już na moim koncie, zaś Anka zapewniła mnie, że właśnie dziś dokonała przelewu.

Od Krzyśka otrzymałem wiadomość, że jest on ponownie w Norwegii. Spotkał się z Adamem i Đ w co z trudem uwierzyłem Đ znaleźli domek do malowania i kafelkowania za 17 tysięcy koron. To się nazywa mieć szczęście. My jeździliśmy tyle dni i nic, a oni jechali stopem sprzedać wódkę do Flateby i dogadali się z kierowcą.

12.07.04. Poniedziałek

Utrzymuje się fatalna pogoda. Praktycznie co dzień pada deszcz i jest chłodno. Taka aura jest nie tylko u nas, ale również w Szwecji, co napawa mnie niepokojem. Jeżeli bowiem nie będzie słońca, to malinom zabraknie niezbędnego ciepła i po prostu nie dojrzeją. Ba, mogą nawet zgnić. Tymczasem Sławek z Danką już dziś popłynęli do Szwecji. Nie życzę im źle, ale przypuszczam, że przez pierwszy tydzień raczej nie będą mieli co zbierać.

19.07.04. Poniedziałek

Jacek przybył wczoraj po południu ze Szczecina (był tam u siostry). Anka dojechała dziś rano z Krakowa. My z Piotrkiem byliśmy na miejscu. Tak wygląda skład pierwszej załogi. Druga ekipa, czyli Andrzej, Dorota, Monika i Piotr, pochodzi w całości z Gdańska. Dwoma samochodami ruszamy o szóstej rano w kierunku terminalu promowego w Gdyni. Już we Wrzeszczu zauważam, że tylne lewe koło mojej sieny ma duże luzy na łożysku. Nie ma jednak czasu na naprawy. Do promu jakoś się dotoczę Đ myślę sobie. W chwilę potem uświadamiam sobie, że zapomniałem kubka. Jeszcze później przypominam sobie o zapomnianej kiełbasie jałowcowej oraz metalowym talerzu.

Na promie spotykam znajomych z kempingu z ubiegłego roku. Teraz również wybierają się w rejon Storuman. Nie udaje mi się zdobyć miejsca w fotelu rozkładanym. Muszę więc zadowolić się nieruchomym. Na pocieszenie wypijam trzy Tyskie, które zapobiegliwie kupiłem wczoraj w Carrefourze.

Namawiam Jacka do udziału w konkursie karaoke. Mój kolega sprzed ćwierćwiecza trochę się kryguje, ale w końcu staje przed mikrofonem. Wybiera piosenkę Budki Suflera „Bal wszystkich świętych”. Śpiewa tak fatalnie, że aż wzbudza kakofonię oklasków, gwizdów i śmiechu. W sumie daje mu to jedną z trzech równorzędnych nagród w postaci bonu na 50 SEK. Kryterium oceny jest bowiem poziom aplauzu. Za uzyskane środki Jacek zamawia sobie kieliszek tequili za 34 korony, a za resztę funduje mi kawę.

Po zjechaniu z promu zabrałem się za naprawę koła. Dokręcenie i zabezpieczenie nakrętki łożyska zajmuje mi około 15 minut. O wiele więcej czasu pochłania Piotrowi zamontowanie bagażnika dachowego i przepakowanie bagażu. W efekcie czekamy na niego ponad godzinę i Karlskronę opuszczamy tuż przed 22. Jedziemy na północ drogą 22, z której w Nörkoping skręcamy w E-4.

20.07.04. Wtorek

Senność ogarnia mnie Đ jak zwykle Đ około pierwszej w nocy. Zatrzymuję się na poboczu i przesypiam na siedzeniu prawie trzy godziny. Potem jednym ciągiem jadę aż do Storuman. Docieram tu o 16.30 (to mój rekord). Załoga Andrzeja przyjeżdża półtorej godziny później. Oczywiście nikt nie ma do mnie pretensji (jak w ubiegłorocznym przypadku ze Sławkiem), że uciekłem. Piotr świadomie jechał przez całą trasę z prędkością nie przekraczającą 90 km/h. Dzięki temu zużył mniej paliwa.

W recepcji kempingu urzęduje ta sama, co w zeszłym roku, sympatyczna pani Irena. Niestety, ma dla nas złe informacje. Nawet bardzo złe! Po pierwsze Đ opłata za osobę ma wynosić w tym roku 40 koron za dobę. Po drugie - skupu jeszcze nie otwarto, gdyż moroszka jest jeszcze niedojrzała. W tej sytuacji marzenie o gorącej kąpieli i takiejże herbatce oddala się w bliżej nieokreśloną przyszłość. Nigdzie nie widzimy też Sławka, który powinien tu być ze swoją ekipą już od tygodnia

Postanawiamy rozbić się na dziko. Jedziemy zatem w rejon jeziora Skarvsjon, około 20 km od Storuman. Na upatrzonej przez nas niewielkiej polance są już trzej chłopcy z Koluszek. Koczują tu już od tygodnia. Mówią, że deszcz pada od paru dni i nie ma szans na to, aby malina szybko dojrzała. W ubiegłym roku zbierali moroszkę w tym rejonie już 13 lipca. Rozbijamy obok nich swój namiot, a Andrzej i jego ludzie jadą półtora kilometra dalej.

Na koniec dzisiejszego dnia warto zacytować myśl św. Augustyna: „Uważajmy za dobro i za prawdziwą łaskę, że otrzymujemy nie to, czego pragniemy, ale to, co jest dla nas pożyteczne”.

21.07.04. Środa

Rano budzi mnie SMS od Artura (uważni czytelnicy pamiętają go z ubiegłorocznych zapisków). Pyta się on, czy skupy są już otwarte. Ostrzegam go więc przed zbyt wczesnym przyjazdem.

Pobieżny rekonesans potwierdza zasłyszane pogłoski: malina jest nie tylko niedojrzała, ale i jest jej wyjątkowo mało. Na szczęście pojawia się słońce, a wraz z nim nadzieja na szybsze dojrzewanie..

Nie zabrałem z domu kratki od grilla, ponieważ nawet przez myśl mi nie przeszło, że będę mieszkał poza kempingiem. Wobec tego Piotrek zrobił ze znalezionego złomu konstrukcję, na której zawieszamy garnek i gotujemy nad ogniskiem wodę na herbatę, zupę czy kaszę.

Jacek bezustannie opowiada o swoich problemach z dziećmi, żoną i w ogóle o zmarnowanym życiu. Nudzi mnie trochę jego biadolenie. Na dodatek chrapie i gwiżdże on przez nos niczym przedwojenna lokomotywa.

22.07.04. Czwartek

Od samego rana upalnie. W to nam graj! Wygrzewamy się w słońcu i oczami wyobraźni widzimy, jak błyskawicznie dojrzewa moroszka.

Andrzej, Monika oraz Piotrek wybrali się stopem do Storuman. Ci pierwsi faktycznie szybko złapali okazję, a Piotrek szedł piechotą ponad połowę drogi do miasteczka i całą trasę z powrotem. Dla mnie jego wycieczka była o tyle pożyteczna, że w Konsumie kupił mi kubek za 20 koron.

Na „nasze” obozowisko zjeżdżają kolejni Polacy. Tym razem jest to dwóch mężczyzn z Nowego Sącza.. Nie przywożą wesołych wieści, jeśli chodzi o moroszkę. Tymczasem Krzysiek (ten, z którym jeździłem do Norwegii) wysyła do Anki SMS za SMS-em i chwali się, że mają z Adamem tyle pracy, że wprost nie mogą jej podołać. Ot, ironia losu.

23.07.04. Piątek

Kolejne rozpoznanie w terenie potwierdza wcześniejsze przypuszczenia. Z urodzajem maliny jest w tym roku tragicznie. Na przestrzeni kilku kilometrów znalazłem tylko pojedyncze owoce. Rok temu w tych samych miejscach było aż pomarańczowo od moroszki.

Z Dorotą i Piotrem przejechaliśmy się do Storuman. Niczego nowego jednak nie dowiedzieliśmy się. Cóż, trzeba będzie dalej koczować, teraz zresztą w większym gronie, gdyż załoga Andrzeja zdecydowała się przeprowadzić do nas. Tym samym przybyło dwa namioty, gdyż tamta grupa śpi po dwie osoby w jednym a nie w cztery, jak ma to miejsce w naszym przypadku. Teraz na polance zrobiło się naprawdę ciasno. Na szczęście jest tu drewniana wygódka, co ułatwia załatwianie pewnych niekoniecznie jawnych czynności fizjologicznych.

Swego rodzaju sensację wywołał Jacek, który ugotował zupę z grzybów, których świeżość była co najmniej wątpliwa, zaś robaki jak najbardziej realne. No, ale przecież każdy robal to mięso, a jak się go ugotuje...

Adam z Nowego Sącza złowił i podarował nam 19 okoni. Usmażyliśmy je na oleju z dodatkiem przyprawy do zup i ze smakiem zjedliśmy. Drewno na ognisko rąbiemy siekierką pożyczoną od chłopaków z Koluszek. Jest nas tu, na niewielkiej przestrzeni, 13 osób i nasza wspólna egzystencja przebiega bez jakichkolwiek zgrzytów. Sporo rozmawiamy, zwłaszcza o parszywym losie Polaków, którzy muszą się tułać po całym niemal świecie w poszukiwaniu jakiegokolwiek zarobku.

24.07.04. Sobota

Nadal utrzymuje się niezła atmosfera w naszym przypadkowym przecież gronie. Opowiadamy dowcipy, śmiejemy się, ale widać, że w głębi ducha każdy martwi się. Wszak nie przyjechaliśmy tu na urlop.

Na obiad gotuję dziś kaszę gryczaną z dodatkiem konserwy turystycznej. Jedna torebka o wadze 400 gram w zupełności wystarcza dla czterech osób. Ba, z dodatkiem jarzynki i przecieru pomidorowego przypomina to nawet trochę domowy obiad.

Po południu zaczął padać deszcz, który zagonił wszystkich do namiotów. Rychło okazało się, że namiot Moniki jest niezbyt szczelny i w efekcie sporo rzeczy wewnątrz zamokło.

Któryś z chłopaków z grupy „Koluszki” przyholował łódkę, która leżała bezużytecznie w krzakach niedaleko naszego obozowiska. Teraz Adam, Monika i Piotr wypływają na jezioro i wędkują. Oczywiście największe sukcesy notuje na swoim koncie Adam. Dziś znów zapewnił nam kolację złożoną z blisko 20 ryb. Na deser zaś podarował nam trochę ziemniaków, z których część upiekliśmy w ognisku. Ech, przypominają się szczenięce lata...

Z nudów gramy wieczorem w tysiąca. Bez trudu wygrywam z Piotrkiem i Anką. Przydaje się praktyka sprzed lat, kiedy to w hotelach robotniczych karty były jedną z podstawowych rozrywek.

25.07.04. Niedziela

Kolejny dzień spędzony niemal w całości przy ognisku. Najpierw herbata, potem kawa, następnie ryż z przecierem pomidorowym. Wieczorem zaś smażenie ryb, których Adam dostarczył nam tym razem aż 23, w tym 2 szczupaki. Dziwne, że ani mnie ani Andrzejowi i Monice połowy ryb jakoś nie wychodzą.

Niespodziewanie zajechał na nasze obozowisko Sławek ze swoją załogą. Dotychczas przez prawie dwa tygodnie biwakowali oni pod Wilhelminą, ale wygoniła ich stamtąd policja. Zgromadziło się tam bowiem około 30 osób, a teren na którym się rozbili, był jak najbardziej prywatny. Teraz szukają kolejnego miejsca na rozbicie namiotów. U nas, niestety, nie da się już wcisnąć ani jednego. Mają ze sobą po kilka kilogramów niedojrzałej moroszki.

26.07.04. Poniedziałek

Wczoraj trochę się przejaśniało, a dziś znowu leje.

Nigdy bym nie przypuszczał, że przyjadę do Szwecji jedynie po to, aby rąbać drzewo, palić ogniska i smażyć ryby. Ba, a gdyby mi ktoś powiedział, że będę to robił w towarzystwie Jacka Đ z którym ponad ćwierć wieku temu połączył mnie los w dalekich Gorlicach Đ to pewnie bym go wyśmiał.

Na kolację znów 20 okoni złowionych przez niezmordowanego Adama, wypatroszonych przez Jacka, umytych przez Dorotę i Ankę, usmażonych zaś przeze mnie i Piotrka.

Irek ze Szczupakiem

Moskitiera, którą kupiłem przed wyjazdem, pomaga na komary, ale wobec meszek jest bezużyteczna. Przedostają się one wszędzie i tną niemiłosiernie. Na ich aktywność szczególnie skarży się Jacek, który z racji swoich gabarytów jest bardziej narażony na krwiożercze ataki.

27.07.04. Wtorek

Ponad siedem godzin łaziłem po mokradłach. W efekcie uzbierałem około kilograma niedojrzałej moroszki. Podobne rezultaty osiągnęli pozostali członkowie mojej załogi, za wyjątkiem Piotrka, który przez 10 godzin zebrał około 4 kg.

Podobno jutro otwierają skup w Storuman. Ciekawe, jaką cenę zaproponują na początek? Moroszki jest tak mało, że nawet 100 SEK za kilogram nie byłoby za dużo. Oczywiście zdaję sobie sprawę, że jest to tylko moje pobożne życzenie, a rzeczywistość okaże się bardziej brutalna.

Zażywam popołudniowego relaksu na łódce z kubkiem kawy w ręku. Wspaniała rzecz tak unosić się na lekko falującym jeziorze i delektować się zapachem Nescafe Classic.

Papużki nierozłączki, czyli Andrzej i Monika, dziś się nieco poprztykały, czego widocznym dla wszystkich objawem było kilkugodzinne wzajemne omijanie się. Po południu jednakże od nowa gruchali ze sobą niczym para gołąbków. Ot, młodość...

28.07.04. Środa

Ance i Piotrkowi skończyły się papierosy. No i dobrze, bo nie będą mieli czym karmić potencjalnego raka.

Dzisiejszy marsz po bagnach i leśnych wykrotach można określić jako poświęcenie dla sztuki. Dlaczego? Ano dlatego, że zbierałem hjortron według schematu: sztuka tu, sztuka tam. W sumie zebrałem jeszcze mniej niż wczoraj. To już przestaje być śmieszne.

Wśród mieszkańców obozowiska pojawiają się już oznaki podenerwowania. Ja sam czuję, że zaczyna mnie drażnić byle drobiazg. Wizja powrotu do kraju bez pieniędzy coraz częściej staje przed oczami. Na szczęście widzę też pozytywne strony życia. Z radością fotografuję ponad dwumetrowej wysokości mrowisko. Znajduję też przyjemność w pływaniu łódką po jeziorze.

29.07.04. Czwartek

Przeszedłem się przed południem po lesie dla zdrowia i spokoju sumienia. O zbiorach nie mogło być mowy, gdyż co rusz natrafiałem na ślady tych, którzy penetrowali ten teren przede mną.. Cholera, Polaków i komarów jest pod dostatkiem, a malin ze świecą szukać. Ale nie załamuję się, gdyż jak mówił Edison: „Nie zniechęcam się, gdyż każda nieudana próba, którą odrzuciłem, to kolejny krok naprzód”.

Anka i Jacek są zawiedzeni. Uważają, że zbyt optymistycznie przedstawiłem im perspektywy zarobku na hjortronie.. Cóż, ja tylko rzetelnie opowiedziałem o ubiegłorocznych zbiorach. Tegoroczne zaskoczyły przecież nie tylko mnie, ale i bardziej wytrawnych zbieraczy runa leśnego.

Jarek, Leszek i Mariusz (z Koluszek) opuścili rano obozowisko i pojechali szukać moroszki w inne miejsce. Pewnie niebawem pójdziemy w ich ślady.

Piotr odkrył, że w oponie jego volkswagena tkwi pokaźny gwóźdź. Nie wiadomo, jak tam się dostał, ale tzw. kapeć jest faktem. Ma więc chłopak problem, bo na kole zapasowym nie może długo jeździć, gdyż jest ono obliczone jedynie na dojazd do najbliższego punktu wulkanizacyjnego.

30.07.04. Piątek

Rano zwinęliśmy namiot, spakowaliśmy klamoty i zamierzaliśmy opuścić koczowisko. Niestety, czekała mnie przykra niespodzianka. Włożyłem kluczyk do stacyjki, przekręciłem i... klops. Silnik nawet nie zarzęził, a kontrolki pozostały tak samo ciemne jak poprzednio. Odezwał się jedynie alarm, który samoczynnie przełączył się na własne zasilanie. Było jasne, że padł akumulator. Jego całkowite wyładowanie Đ jak się później okazało Đ nie było spowodowane żadną usterką, lecz faktem świecenia się przez kilka dni i nocy żarówki w lampce pod sufitem. Nikt tego nie zauważył, gdyż od 10 dni nie korzystaliśmy z auta..

Dzięki pomocy Piotra, który udostępnił mi swój akumulator, udało się odpalić silnik i wreszcie mogliśmy pojechać do Storuman. Na kempingu wykąpaliśmy się (gorący prysznic po 10 dniach chlapania się w jeziorze jest rozkoszą), zjedliśmy obiad i porozmawialiśmy z przebywającymi tu ludźmi. Wszyscy narzekają na nieurodzaj, a niektórzy na Tajlandczyków. Okazuje się bowiem, że właściciel kempingu sprowadził tu grupę mieszkańców Dalekiego Wschodu, których dowozi na miejsce zbiorów i płaci im ponoć 30 SEK za każdy zebrany kilogram. Oni zaś zwijają się jak w ukropie i jeżeli wejdą na teren z moroszką, to nie pozostanie po nich nawet ślad tego owocu. Zresztą, nie od dziś przecież przedstawiciele tej nacji słyną z ogromnej skuteczności w zbieraniu runa.

W skupie płacą 50 koron za kilogram moroszki. Biorą jednak tylko dojrzałe maliny.

W załodze Andrzeja rośnie napięcie. Niektórym członkom tej grupy puszczają nerwy. Zupełnie niepotrzebnie, przecież wszyscy jedziemy na jednym wózku.

Chciałem, aby Sławek oddał mi pieniądze, które jest mi winien od blisko roku. On jednak twierdzi, że jeszcze nic nie zarobił. Zobaczymy, co powie za kilka dni.

31.07.04. Sobota

Tym razem rozbiliśmy nasze namioty kilka kilometrów na północny wschód od Storuman, przy drodze na Sorsele. Jest tu toaleta, betonowy krąg na ognisko i oczywiście jezioro.. Jedyny mankament do bezpośrednia bliskość dość ruchliwej trasy 45. Pogoda dopisuje, ale ze zbiorami nadal krucho.

Nie mamy siekiery, ale nie stanowi to większego problemu. Drewno jest suche i dobrze się łamie. Rozwiązaliśmy też problem kratki pod garnek, wyjmując po prostu metalową półkę ze starej lodówki, którą zauważyliśmy nieopodal skupu malin w Storuman.